«Κριτική της μεταφυσικής»: σύνοψη

Μαρτίου 1, 2013 § 18 Σχόλια

Ο Γ. Λαμπρακος συνοψιζει την Κριτικη της μεταφυσικης του ΠΚ:

Ο πρώτος τόμος της Κριτικής της μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη φέρει τον υπότιτλο «Από τον όψιμο Μεσαίωνα ως το τέλος του Διαφωτισμού», δηλαδή αφορά την περίοδο από τον 14ο έως και τον 18 αιώνα. Κάθε μεταφυσική, όπως υποστηρίζει ο Κονδύλης στην «Εισαγωγή» (εδώ παραπέμπουμε στη σελιδαρίθμηση της πρώτης έκδοσης της Κριτικής), «στηρίζεται στην διάκριση ανάμεσα σε Υπερβατικό και Εμμενές, σε υπερεμπειρικό Εκείθεν και εμπειρικό Εντεύθεν, θεωρώντας το πρώτο ως “αληθινή”, ανόθευτη πραγματικότητα και συνάμα (στις μεγάλες παραδοσιακές της εκδοχές τουλάχιστο) ως πηγή ηθικών-κανονιστικών αρχών» (σ. 14). Μεταφυσικό θεωρούνταν κάθε πρόταγμα εύρεσης της έσχατης αλήθειας για το όντως Ον, της αντικειμενικής ουσίας των πραγμάτων. Εδώ, θεμελιώδης σημασίας αντίληψη αλλά και στόχος των κριτικών της μεταφυσικής είναι η αριστοτελική διάκριση μεταξύ φυσικής (ως επιστήμης της εμπειρικής φύσης) και μετα-φυσικής (ως φιλοσοφίας των πρώτων αρχών). Με τον Ιερό Αυγουστίνο θα εισέλθουμε σε μια χιλιετή εποχή διάκρισης της (θύραθεν) γνώσης από τη (χριστιανική) πίστη, όπου η πρώτη θα πρέπει (επί ποινή θανάτου…) να ανάγεται στη δεύτερη.

Οι πρώτες απόπειρες κριτικής στη μεταφυσική έγιναν από τους νομιναλιστές και τους ανθρωπιστές στον όψιμο Μεσαίωνα, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η έλλογη γνώση του εμπειρικού κόσμου είναι δυνατή, αρκεί να βρεθεί και να χρησιμοποιηθεί η κατάλληλη γνωστική μέθοδος, η οποία όμως δεν θα πρέπει κατ’ ανάγκην να ανάγεται στην πίστη. Τώρα το πρωτείο της «βεβαιότητας ως προς το αντικείμενο» αντικαθίσταται βαθμιαία από το πρωτείο της «βεβαιότητας ως προς τον τρόπο της μεθόδευσης», δηλαδή το πρωτείο της οντολογίας αντικαθίσταται βαθμιαία από το πρωτείο της γνωσιοθεωρίας: αντί να γνωρίσουμε τις έσχατες ουσίες, πασχίζουμε να γνωρίσουμε τον καθημερινό εμπειρικό κόσμο. Η λέξη «πασχίζουμε» υποδηλώνει τον αγνωστικισμό των πρώτων φιλοσόφων και θεολόγων που άσκησαν κριτική στη μεταφυσική: για τον Κονδύλη, ο αγνωστικισμός, δηλαδή η πίστη στα όρια της ανθρώπινης νόησης, «στάθηκε η πρώτη σημαντική και συστηματική αντιμεταφυσική τοποθέτηση των Νέων Χρόνων» (σ. 79). Ο αγνωστικισμός συνέβαλε στην καθιέρωση της διάκρισης μεταξύ μεταφυσικής και λογικής: αφού δεν μπορούμε να μάθουμε (μεταφυσικά) την αμετάβλητη ουσία του Όντος, τουλάχιστον ας προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε (λογικά) τον μεταβλητό εμπειρικό κόσμο μας. Έτσι διαχωρίζεται η «γενική επιστήμη του όντος» από την «πραγματική ιδιοσυστασία των όντων» (σ. 295). Εδώ, περίοπτη θέση κατέχει ο Φράνσις Μπέικον και η νεότερη, επαγωγική μεθοδολογία του.

Στους Νέους Χρόνους ανατιμήθηκε λοιπόν ο αισθητός, εμπειρικός κόσμος σε σχέση με τον νοητό, υπερεμπειρικό κόσμο, κυρίως επειδή εμφανίστηκαν και κυριάρχησαν οι φυσικομαθηματικές επιστήμες και η τεχνική-μηχανική εφαρμογή τους. Ωστόσο, οι θιασώτες του νέου επιστημονικού πνεύματος, που ασκούσαν κριτική στην παραδοσιακή μεταφυσική, δεν εξάλειφαν την ιδέα του «Υπερβατικού», από φόβο μήπως καταλήξουν (ή μήπως τους καταδικάσουν ότι καταλήγουν) στον αθεϊσμό και τον μηδενισμό. Έτσι, παρά την ακόμα αδιασάλευτη πίστη στον Θεό, έρχονται βαθμιαία στο προσκήνιο ιδέες περί Φύσης, Ανθρώπου και Λόγου, στις οποίες αρχίζουν να εγκαθιδρύονται σταδιακά και οι αναγκαίες κανονιστικές αρχές. Η Φύση είναι λογικά δομημένη, πίστευαν οι νεότεροι επιστήμονες και φιλόσοφοι (Γαλιλαίος, Ντεκάρτ, Χομπς, Σπινόζα κ.λπ.), και διέπεται από φυσικομαθηματικούς νόμους, τους οποίους μένει απλώς να ανακαλύψουμε. Και παρότι οι περισσότεροι πίστευαν πως υπάρχει Θεός πίσω από τους νόμους (με εξαίρεση τον Χομπς, τον Σπινόζα, αργότερα τον Χιουμ και τον Λα Μετρί, που βάζουν τα θεμέλια του αθεϊσμού), τώρα πλέον δεν είναι υποχρεωμένοι να τον εντάσσουν στις επιστημονικές εξηγήσεις του κόσμου.

Η Εκκλησία ένιωθε τον κίνδυνο και αντιδρούσε, αλλά μπορούσε να κάνει όλο και λιγότερα. Της απέμεινε αυτό που ο Κονδύλης ονομάζει «εξαμβλωματικό εκσυγχρονισμό της σχολαστικής μεταφυσικής» (σ. 290), δηλαδή η προσπάθεια, με διάφορα «εκσυγχρονιστικά» μεταφυσικά επιχειρήματα, να μην κλονιστεί η πίστη στο Υπερβατικό. Η Εκκλησία, έχοντας ως πρόθεση να υπερασπιστεί την παραδοσιακή θεολογική μεταφυσική, αναγκάζεται δηλαδή να υιοθετεί νεωτερικά περιεχόμενα και δομές σκέψης. Στην εποχή του Διαφωτισμού συνεχίζονται οι κριτικές στη μεταφυσική ουσιοκρατία, κατά τις οποίες «το πρωτείο της ουσίας εκτοπίστηκε από το πρωτείο της λειτουργίας» (σ. 339), ωστόσο οι επικίνδυνες έσχατες συνέπειες αυτών των κριτικών δεν γίνονται πάντα ούτε συνειδητές, ούτε αποδεκτές. Σε γενικές γραμμές, η κριτική των Διαφωτιστών στη μεταφυσική είχε ως κινητήριες δυνάμεις τη νέα εμπειριστική γνωσιοθεωρία, τη στροφή προς τη γλώσσα της ρητορικής και των σημείων, την κοινωνιολογία, καθώς και την εστίαση σε ανθρωπολογικές (παρά θεολογικές) σταθερές. Ωστόσο, οι περισσότεροι Διαφωτιστές εξακολουθούσαν να αποφεύγουν και να καταδικάζουν τον αθεϊσμό και τον υλισμό. Μέχρι τον 18ο αιώνα, συνεπώς, τόσο η μεταφυσική όσο και η πίστη στον Θεό δεν έχουν πνεύσει τα λοίσθια, ούτε καν με τον Καντ, με τον οποίον ολοκληρώνεται και ο πρώτος τόμος.

Στον δεύτερο τόμο της κονδυλικής Κριτικής, υπό τον υπότιτλο «Από τον Χέγκελ και τον Νίτσε ως τον Χάιντεγκερ και τον Βίτγκενσταϊν», η πραγμάτευση περιλαμβάνει την εξέλιξη των αντιμεταφυσικών ιδεών στον 19ο και στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Οι εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί από τις αρχές των Νέων Χρόνων λαμβάνουν ακόμα πιο ραγδαίες μορφές. «Το αποφασιστικό γεγονός στην ιστορία των ιδεών του 19ου και του 20ου αι. ήταν η εξέλιξη των επιστημών του πνεύματος και των φυσικών επιστημών, ενώ, συγχρόνως, την σημασία των δεύτερων μέσα στην καθημερινή ζωή των πλατύτερων μαζών την έκαμε αισθητή κυρίως η ιλιγγιώδης πρόοδος της βιομηχανίας και της τεχνικής», σημειώνει ο Κονδύλης (σ. 17). Ωστόσο, προειδοποιεί ενάντια στην υπερτίμηση της κριτικής της μεταφυσικής κατά τους τελευταίους δύο αιώνες: όπως επισημαίνει, η κριτική αυτή ήταν λιγότερο πρωτότυπη από όσο συχνά θεωρήθηκε, και ενώ εμφανιζόταν και ερμηνευόταν ως ριζοσπαστική και πρωτοπόρα, συχνά απλώς αναδιατύπωνε παλαιές κριτικές και δομές σκέψης. Πάντως, η κριτική της μεταφυσικής συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση και με κύριο στόχο να αναδείξει «έναν ομογενή κι ενιαίο κόσμο δίχως ουσίες και ιεραρχίες ουσιών, κι επιπλέον δίχως οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ ουσίας και φαινομένου» (σ. 25).

Μετά τον Διαφωτισμό, η ανθρωπολογία συνέβαλε αποφασιστικά στο να αναδειχτεί μια ενοποιημένη κοσμοεικόνα, έτσι όπως την είχε εν πολλοίς οραματιστεί η φυσικομαθηματική επιστήμη στην αυγή των Νέων Χρόνων. Το «Υπερβατικό παλαιού τύπου» παραπαίει υπό το βάρος της κριτικής, ενώ η τυπική λογική του Αριστοτέλη αντικαθίσταται βαθμιαία από τη διαλεκτική λογική του Χέγκελ και των συνεχιστών του, οπότε η Ουσία αρχίζει να διαλύεται σε σχέσεις και λειτουργίες. Ο δυισμός Υπερβατικού-Εμμενούς κλονίζεται από τις επιθέσεις των μονιστών (υλιστών ή και ιδεαλιστών) φιλοσόφων. Με διαφορετικά βέβαια πρόσημα μεταξύ τους, ο Σοπενχάουερ, ο Κοντ, ο Φόιερμπαχ, ο Μαρξ, ο Νίτσε και άλλοι στοχαστές του 19ου αιώνα (πλην των Χέγκελ και Κίρκεγκορ), στοχεύουν προς μία βασική κατεύθυνση: την πλήρη κατάλυση της ιδέας του Θεού και την αποκλειστική εστίαση στο πώς ο άνθρωπος διάγει τον βίο του εδώ, τώρα, πάνω στη Γη, δηλαδή το πώς διάγει τον μόνο βίο που (ισχυρίζονται πως) διαθέτει, τον εγκόσμιο. Σε τούτο το πλαίσιο, εξαιρετικά σημαντική ήταν η θέσμιση της ιστορικά προσανατολισμένης σκέψης πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση, καθώς συνειδητοποιείται «η δυναμική της ανθρώπινης αυτοεκδίπλωσης και του πλούτου της Ιστορίας» (σ. 43). Οι περισσότεροι στοχαστές (με εξαίρεση τον Σοπενχάουερ και τους συντηρητικούς) πιστεύουν ακράδαντα στη διαφωτιστική ιδέα της ανθρώπινης προόδου, καθώς υποστηρίζουν ρητά ή υπόρρητα ότι ο άνθρωπος δύναται να αλλάξει τον ρου του κόσμου, και μαζί τον ρου του εαυτού του.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι η μεταφυσική σκέψη καταλύθηκε: όπως γράφει ο Κονδύλης, «το ιάνειο πρόσωπο της σύγχρονης μεταφυσικής, η οποία ήθελε να είναι μεταφυσική κι ήταν αναγκασμένη να είναι κριτική της [παραδοσιακής] μεταφυσικής, έφερε τις ουλές που είχαν αφήσει οι αντιμεταφυσικές επιθέσεις προηγούμενων εποχών» (σ. 56). Ο θετικισμός και ο νεοθετικισμός υπήρξαν πνευματικά ρεύματα που άσκησαν έντονη κριτική σε μεταφυσικές αντιλήψεις, προσπαθώντας (όταν δεν μπορούσαν να καταλύσουν εντελώς τη μεταφυσική) τουλάχιστον να φέρουν κοντά μια (εμμενή) φιλοσοφία και την (ούτως ή άλλως εμμενή) επιστήμη, εξοβελίζοντας πάντως οπωσδήποτε την αφηρημένη-ενατενιστική σκέψη. Συνάμα, οι νεοκαντιανοί εναντιώνονταν στις μεταφυσικές αντιλήψεις, ιδίως σε αυτές που είχαν αξίωση επιστημονικής γνώσης του κόσμου, οπότε «εξακολούθησαν ν’ αποτιμούν αρνητικά την απόπειρα να οικοδομηθεί μια επιστημονική μεταφυσική ως επιστέγασμα των επιμέρους επιστημών» (σ. 74), εντούτοις καλοδέχονταν τη μεταφυσική ως στήριγμα πρακτικών και αξιολογικών αρχών.

Οι επιμέρους πτυχές στην κριτική της μεταφυσικής κατά τους δύο τελευταίους αιώνες παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά εδώ μπορούμε μόνο συνοπτικά να αναφέρουμε τους τέσσερις θεμελιώδεις τύπους της, έτσι όπως τους ανασυγκροτεί ο Κονδύλης. Έχουμε λοιπόν την κριτική της μεταφυσικής από έποψη αγνωστικιστική, αντινοησιαρχική και θετικιστική (εδώ μας έλειψε η εξέταση της ανυπέρβλητης δαρβινικής κληρονομιάς, παρότι παρουσιάζονται οι θέσεις φίλων και συνεχιστών του Δαρβίνου, όπως ο Σπένσερ και ο Χάξλεϊ: ο Δαρβίνος δεν ήταν κατεξοχήν φιλόσοφος, ωστόσο οι φυσιοκρατικές θεωρίες του, που πλέον είναι επιστημονικά αποδεδειγμένες μετά τη μεγάλη νεοδαρβινική σύνθεση, μετέβαλαν τη σύγχρονη κοσμοεικόνα δραστικότερα απ’ ό,τι το κατάφεραν οι περισσότεροι φιλόσοφοι). Ακολουθεί η κριτική της μεταφυσικής από την πλευρά της γλώσσας, που παρά τα καινοφανή χαρακτηριστικά της, πέφτει πάνω σε ανυπέρβλητα εμπόδια. Εδώ, δεσπόζουσα θέση κατέχει ο Βίτγκενσταϊν, που ωστόσο φέρει φιντεϊστικές αντιλήψεις τις οποίες οι άθεοι νεοθετικιστές απορρίπτουν. Όπως γράφει ο Κονδύλης: «Πλάι στην αύξουσα επίγνωση του γεγονότος ότι γλωσσική κριτική δίχως οντολογική τοποθέτηση είναι αδύνατη, γινόταν όλο και σαφέστερο το πόσο λίγο μπορεί να εξηγήσει η ερμηνεία της μεταφυσικής ως απλής γλωσσικής πλάνης την λειτουργία και την ιστορία του μεταφυσικού φαινομένου» (σ. 190).

Ένας τρίτος θεμελιώδης τύπος κριτικής στη μεταφυσική γινόταν από έποψη κοινωνιολογική (Κοντ, Μαρξ) και ψυχολογική (Νίτσε, Φρόιντ). Εδώ η μεταφυσική σφυροκοπείται άλλοτε με το επιχείρημα ότι ταυτίζεται με τη θρησκεία και συνεπώς συνιστά πλάνη (ζωτική, αν και όχι απαραίτητα: μπορεί ο άθεος να δυσκολεύεται υπαρξιακά, αλλά επιβιώνει), και άλλοτε με το επιχείρημα ότι προέρχεται από την τάξη των κυρίαρχων. Ο Κονδύλης ολοκληρώνει την πραγμάτευσή του με ένα κεφάλαιο για τη «μεταφυσική ανάγκη» του ανθρώπου. Όπως εντέλει διαπιστώνει: «οι περισσότεροι από εκείνους που επικαλούνταν την μεταφυσική ανάγκη ή, εν πάση περιπτώσει, την λογικά εννοούμενη μεταφυσική αναγκαιότητα, είχαν κατά νου το Υπερβατικό» (σ. 245). Κεντρική θέση μεταξύ αυτών κατείχε ο Χάιντεγκερ, για τον οποίον ο Κονδύλης επιφυλάσσει μερικά ιοβόλα σχόλια. Από την άλλη, εμφανίστηκαν στοχαστές με αξιόλογο έργο στην κατεύθυνση μιας «μεταφυσικής του Εμμενούς» (Ζίμελ, Μάνχαϊμ). Το τελικό συμπέρασμα του Κονδύλη είναι ότι «η μεταφυσική θα επιβιώσει και μετά την κατάρρευση (της μεταφυσικής) του Υπερβατικού» (σ. 248). Καθώς η έννοια της μεταφυσικής δεν είναι συγκροτητικά προσδεμένη στην έννοια του Υπερβατικού, μπορεί να υπάρχει και χωρίς το Υπερβατικό, ωστόσο από εδώ και στο εξής θα παραπέμπει κυρίως στο «Υπερεμπειρικό», δηλαδή σε κάτι που δεν μπορεί ούτε να επικυρωθεί ούτε να διαψευσθεί με την άμεση εμπειρία, και το οποίο θα χρειάζεται για να εξυπηρετεί είτε τη θεμελίωση «κανονιστικών αρχών και αξιών», είτε τη διατύπωση θεωριών «με αξίωση καθολικής ισχύος» (σ. 250).

Η περιγραφική πραγμάτευση του Κονδύλη διατρέχει τη σκέψη και το έργο δεκάδων στοχαστών των τελευταίων επτά αιώνων, διαθέτοντας σπάνια εννοιολογική σαφήνεια και εξαιρετική ιστορική εποπτεία: σε κάποιους στοχαστές αναφέρεται συνοπτικά, ενώ άλλοι μνημονεύονται πιο λεπτομερώς. Κατά τη γνώμη μας, πρόκειται για ένα έργο που δεν αφορά μονάχα την ούτως ή άλλως μικρή φιλοσοφική κοινότητα, αλλά (με τη συνδρομή φιλοσοφικών λεξικών – όπως εύστοχα έλεγε ένας παλιός μου καθηγητής: «το λεξικό δεν είναι η ντροπή, αλλά το όπλο του σκεπτόμενου ανθρώπου») αφορά όλους τους ανθρώπους που, διαθέτοντας θεωρητικά αλλά και καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα, επιθυμούν να ποριστούν μια άκρως εμπεριστατωμένη εικόνα για την εξέλιξη των νεότερων Δυτικών ιδεών και την κατάληξή τους στις σύγχρονες πολυδιάστατες εκφάνσεις τους (που καλώς ή κακώς έχουν πάψει να είναι αποκλειστικά «Δυτικές», αλλά παγκόσμιες).

ΠΗΓΗ: Αρθρο του Γιώργου Λαμπράκου στο bookpress.gr, ανάρτηση: 14.06.2012. [ Ιστολόγιο του συγγραφέα]

Advertisements

Tagged:

§ 18 Responses to «Κριτική της μεταφυσικής»: σύνοψη

  • Ο/Η Γιάννης λέει:

    Εν τω μεταξύ αυτός που προέτρεψε να ψηφίσουν οι Κύπριοι τον Χριστόφια που έστειλε την Κύπρο στο ΔΝΤ
    αφιερώνει για τον Κονδύλη

    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/03/cherchez-la-bourgeoisie.html

    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/03/blog-post_2021.html

    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/03/blog-post_10.html

  • Ο/Η σ.μ. λέει:

    Τα διάβαζα χτες. Ενα που αναφέρεται στην οικειοποίηση του Κονδύλη από τον νεο-φιλελευθερισμό είναι ενδιαφέρον. Το κύριο όμως κείμενο είναι χοντροκομμένα διαστρεβλωτικό οπότε δεν είχε νόημα να το παραθέσω παρά μόνο για πολεμικούς σκοπούς.

  • Ο/Η Γιάννης λέει:

    «Ο μόνος τρόπος με τον οποίο ο Κονδύλης κριτικάρει τον από τα πάνω ταξικό πόλεμο που πλασαρίστηκε ως «εξορθολογισμός» της κοινωνίας (βλ. Lenin Reloaded, «Εκσυγχρονισμός» και «Θεωρίες της διαφθοράς» Ι και ΙΙ) είναι πως τον βρίσκει υπερβολικά καχεκτικό και αναποτελεσματικό, εφόσον δεν αποτελεί, υποτίθεται, έκφραση μιας «αυθεντικής» αστικής κουλτούρας. Ουσιαστικά, το μόνο αποτέλεσμα που είχε και συνέχισε να έχει το βιβλίο του ήταν η νομιμοποίηση ακόμα περισσότερου «εκσυγχρονισμού», ακόμα σφοδρότερου ταξικού πολέμου από μια τάξη που ο ίδιος φρόντισε επιμελώς να κηρύξει ουσιωδώς ανύπαρκτη.»:

    όπου η αφέλεια του ηθικολόγου και ανακριτή-αστυνομικού Μπέκα (ποιον συμφέρει κλπ) καταλήγει ότι όταν περιγράφεις κάτι, τότε Ή ζητάς μέτρα για την διόρθωσή του Ή το επικροτείς.

  • Ο/Η σ.μ. λέει:

    φοβάμαι μήπως – σε αντίθεση με άλλες παραναγνώσεις όπου ενδιαφέρει η παρουσίαση μιας στρεβλής εικόνας – το νόημα της εν λόγω είναι να αποδειχτεί ότι ο δημιουργός της είναι ακριβώς ικανός για κραυγαλέες διαστρεβλώσεις.

  • Ο/Η Lenin Reloaded λέει:

    «Εν τω μεταξύ αυτός που προέτρεψε να ψηφίσουν οι Κύπριοι τον Χριστόφια που έστειλε την Κύπρο στο ΔΝΤ.»

    Μού κάνετε την χάρη να στοιχειοθετήσετε πού «προέτρεψα εγώ τους Κύπριους να ψηφίσουν Χριστόφια»; Παράθεμα και λινκ; Γιατί πρώτα από όλα ο Χριστόφιας ήταν υποψήφιος σε εκλογές πριν καν έχω μπλογκ, οπότε θα πρέπει, και να τον υποστήριζα όπως λέτε, να έχω ταξιδέψει πίσω στο χρόνο.

    Αν δεν μπορείτε να αποδείξετε τον σουρεαλιστικό ισχυρισμό σας, θα σας παρακαλούσα να τον ανακαλέσετε.

    Ευχαριστώ.

  • Ο/Η Naphta λέει:

    Μην δίνεις σημασία σε αυτούς. Δεν βλέπεις τι γράφουνε;
    Τυπική μικροαστική διανόηση. Τι περιμένεις… Μου αρέσει που σου επιρρίπτουν και διαστρέβλωση! Αυτοι οι άνθρωποι βλεπουν στράτευση και λενε απαπα! εγώ είμαι επιστήμων άνθρωπος!!

    «όταν περιγράφεις κάτι, τότε Ή ζητάς μέτρα για την διόρθωσή του Ή το επικροτείς.»
    Ναι ακριβώς! Τι θα πει περιγραφή δηλαδή; Ο Κονδύλης ποτέ δεν κατάφερε να σκεφτεί (ή να επιχειρηματολογήσει) φιλοσοφικά. Δήθεν περιγραφικότητα χωρίς αξιολογικές κρίσεις.
    Ως τυπικός βεμπεριανός υιοθετούσε μια υποτιθέμενη αποστασιοποίηση, η οποία είναι απλώς … αδύνατη. Δεν χρειάζεται κανείς να παει καν στον Μαρξ για να το καταλάβει αυτό.
    Και από την στιγμή που δεν αποδέχεται την πάλη των τάξεων (ως πραγματικών υποκειμένων και όχι ως ιδεότυποι) δεν χρειάζεται να διαστρεβλωθεί κάτι… Το πράγμα είναι ηλίου φαεινότερο.

  • Ο/Η Lenin Reloaded λέει:

    Στο τι γράφουν για τον Κονδύλη, όπως βλέπεις, δεν έδωσα την παραμικρή σημασία, γιατί δεν υπάρχει ούτε δείγμα αντεπιχειρήματος σε όσα έγραψα. Εκτός κι αν το ότι ο Κονδύλης είναι γουάου κι εγώ διαστρεβλωτής είναι επιχείρημα.

    Παρενέβην απλώς στο ζήτημα ψευδών που περπατάνε, γιατί είναι συν τοις άλλοις και αντιαισθητικό πράγμα η συκοφαντία, ιδιαίτερα όταν βασίζεται σε παραλογισμούς.

    Και επειδή την υποψηφιότητα του κου Χριστόφια με το ΑΚΕΛ δεν την πρόλαβα, πρόλαβα όμως του κου Μαλά, ιδού τι έγραψα, για όποιον τυχαίνει να χάνει την ώρα του εδώ:

    «Για τις κυπριακές εκλογές, το Lenin Reloaded συνεδρίασε με τον εαυτό του, απεφάσισε και προτείνει…
    …Λευκό. Ή μαύρο σε όλους. Όπως προτιμάτε να το βλέπετε. Βεβαίως, δεν είμαι κύπριος πολίτης και δεν έχω δικαίωμα ψήφου, αλλά ζω και εργάζομαι εδώ τα τελευταία 11 χρόνια και νομίζω ότι μια κουβέντα μπορώ να την πω. Και αυτή η κουβέντα, μετά τις εικόνες από το συλλαλητήριο αναπήρων, τις διαμαρτυρίες των πολυτέκνων σε κωφά ώτα έξω από τη Βουλή, την υπερψήφιση, από τους βουλευτές του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζόμενου Λαού (;!), όλων των εφαρμοστικών νομοσχεδίων πλην του νομοσχεδίου για την ακίνητη περιουσία που αποσύρθηκε για περαιτέρω μελέτη (για τους μεγαλοϊδιοκτήτες;), και τις δηλώσεις του υποψηφίου του ΑΚΕΛ Σταύρου Μαλά ότι «τώρα δεν είναι η ώρα των αντιδράσεων, είναι η ώρα της συναίνεσης» είναι ότι θα είχα σοβαρότατο συνειδησιακό πρόβλημα ως γενικώς «αριστερός» να ψηφίσω ΑΚΕΛ σε αυτή τη φάση. Ως κομμουνιστής, αυτό που έχω να πω είναι ότι το ΚΚΕ πρέπει να πάρει κάποιες γρήγορες αποφάσεις και να αρχίσει να μιλάει έξω απ’ τα δόντια, πρώτα από όλα από τον Ριζοσπάστη, για ό,τι συμβαίνει στην Κύπρο πάρα πολύ σύντομα. Όπως το έπραξε για το τι συνέβαινε στην Νότιο Αφρική. Εδώ δεν πυροβολούν ακόμα τους εργάτες, με τόση αριστερή συναίνεση όμως είναι άκρως πιθανόν να έχουμε ξυλοδαρμούς διαδηλωτών από την αστυνομία πολύ-πολύ σύντομα, και για το ΚΚΕ τίθεται πλέον θέμα αυτοπροστασίας της πολιτικής του αξιοπιστίας. Τήρησα κι εγώ στάση αναμονής και υπομονής, και λόγω αυξημένων ευαισθησιών με την παρέμβαση στα πολιτικά της Κύπρου από ελλαδική σκοπιά και λόγω σεβασμού σε πρόσωπα που γνωρίζω και σέβομαι στο ΑΚΕΛ, αλλά τα πράγματα πλέον δεν σηκώνουν πολύ τακτ.»
    http://leninreloaded.blogspot.com/2012/12/lenin-reloaded_12.html

  • Ο/Η Lenin ReIoaded λέει:

    «… Γιατί πρώτα από όλα ο Χριστόφιας ήταν υποψήφιος σε εκλογές πριν καν έχω μπλογκ…»
    Όπως καταλαβαίνετε έχω ρετάρει και δεν μπορώ να φτιάξω μία πρόταση με συντακτικό.
    Βλέπετε δεν χρειάζεται φωτό για να δει κανείς τις φαλκιδεύσεις που γίνονται. «Αυτά από τους μάστερ στις φαλκιδευμένες φωτό.»

    Τέλος πάντων να ανακαλέσετε γιατί είχα γράψει: «Αναμενόμενα τα αποτελέσματα, μόνη παρηγοριά ότι δεν πέρασε ο Λιλλήκας στον δεύτερο γύρο. Από εκεί και πέρα, κατήφεια και αίσθηση ασφυξίας, ιδιαίτερα μετά τα νεότερα για τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς στον ενεργειακό τομέα και την εμπλοκή της Κύπρου σε κουβάρια αντικρουόμενων ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. «

  • Ο/Η Lenin ReIoaded λέει:

    Κάτι σχετικό με την ευγενία. Αν έρθετε στο δικό μου μπλογκ δεν θα σας αφήσω να σχολιάσετε χωρίς προέγκριση των λόγων σας. Όλα και όλα, κουμουνιστής ναι, δημοκρατία και ελευθερία λόγου; αλλού.
    Μισό λεπτό να φωνάξω και τα φιλαράκια μου, που κατεβάζουν δύο κονδύλιδες στην καθισιά τους και φτύνουν μετά τα κουκούτσια του μυαλού τους στο πάτωμα, να αποδομήσουν – συγνώμη – να βυσσοδομήσουν ή να σοδομίσουν – φτου δεν θυμάμαι το νόημα – στο μπλογκ σας.
    Ίσα πάλι, τα κατάφερα να κάνω νέους εχθρούς.

    Αντώvης ο φίλος του «Να πίτα» με γκρικλις

  • Ο/Η Lenin ReIoaded λέει:

    Για να μην σας κουράζω άλλο. Πριν και από το Radical Desire είχα δείξει πως έχω φιλοσοφικές ανησυχίες. Με τους αφορισμούς που δημοσίευσα, γιατί όχι, μία ιδέα μου ήρθε για τον εαυτό μου, ως σούπερ ντούπερ φιλόσοφο του εικοστού πρώτου – όχι παράλληλου- αιώνα.
    Ο Ρούσης τις προάλλες μου έριξε άκυρο και πολλή στεναχώρια γέμισε το μπλογκ μου γιατί η πρόσκληση σε μονομαχία έληξε άδοξα – με έβρισε από μακριά.
    Τώρα θέλω έναν νεκρό φιλόσοφο να αναμετρηθώ μαζί του.
    Τι στο δια, δεν θα καταφέρω να τονε νικήσω;
    Αυτός ο Κονδύλης που διάβασε Μαρξ σε πρωτότυπη γλώσσα, ωσάν να διάβαζε εφημερίδα στην τουαλέτα, είναι ότι πρέπει. Ευτυχώς, είχε δημοσιεύσει και την εργασία του για το Ελληνικό ζήτημα και είδα πως απλά κόπιαρε τσιτάτα και τίποτα δεν ήξερε από την σκέψη των κλασικών του Μαρξισμού.(υπάρχει τέτοιος!)

    Μην ακούσω κιχ. Τον έσβησα, τον έλιωσα, δεν υπάρχει φιλόσοφος μετά από εμένα που ονομάζεται Κονδύλης.
    ουφ!

  • Ο/Η Γιάννης λέει:

    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/02/blog-post_2387.html#more

    Στο ιστολόγιο αυτό τοποθετηθήκαμε ήδη τόσο ενάντια στη λογική αυτή όσο και υπέρ της λευκής ψήφου στις εκλογές. Με δεδομένη την βέβαιη και κατά τη γνώμη μας πολιτικά επιβεβλημένη ήττα του ΑΚΕΛ, θα προτιμούσαμε σαφώς έναν δεύτερο γύρο χωρίς τον Λιλλήκα. …. Ακόμα και αν χάσει τις εκλογές ο Λιλλήκας σε αναμέτρηση με τον Αναστασιάδη, πράγμα για το οποίο δεν είμαι απόλυτα βέβαιος, θα έχει «σκουπίσει» προς τη δεξιά ένα σοβαρό κομμάτι της βάσης του ΑΚΕΛ, στο οποίο θα πούμε οριστικό bye-bye, μιας και δύσκολα δεν θα το χρησιμοποιήσει για να στήσει ένα νέο «τρίτο πόλο» ανάμεσα στη χρεοκοπημένη σοσιαλδημοκρατία και την εθνικώς «συμμοφωμένη» κεφαλαιοκρατική δεξιά. Η ζημιά θα είναι μικρότερη αν δεν περάσει στον δεύτερο γύρο.

    […]

    Τελυταίο ερώτημα: Πρέπει να προπαγανδίσουμε, ως κομματικά αδέσμευτοι κομμουνιστές στην Κύπρο, το «όχι» στον μικρό Ναπολέοντα της Κύπρου όταν μιλάμε με απογοητευμένους ΑΚΕΛικούς που το σκέφτονται, αν όχι για τον πρώτο γύρο, έστω για τον δεύτερο — έστω κι αν αυτό σημαίνει να γυρίσουν την Κυριακή στην νερόβραστη αγκαλιά του Σταύρου Μαλά; Νομίζω πως ναι, αυτό είναι αναγκαίο κακό.

    Αν από τα παραπάνω ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ότι ήθελες να ψηφίσουν ΑΚΕΛ(=Χριστόφια, αφού όπως παραδέχεσαι, ο τωρινός υποψήφιός του κινήθηκε ήταν στη γραμμή της «συναίνεσης») οι ψηφοφόροι του ΑΚΕΛ, θα ήμουν περίεργος πώς το στοιχειοθετείς. Αρχικά είχες προτείνει λευκό, όμως με όσα έγραψες παραπάνω, ήταν σαν να είπες «Ρε παιδιά, για το καλό του τόπου ΑΚΕΛ με βαριά καρδιά».
    Το ΑΚΕΛ, βέβαια, του Χριστόφια. Και δεν εννοώ βέβαια τον Χριστόφια ως άτομο, αφού είναι προφανές ότι δεν ήταν υποψήφιος. Αλλά τον Χριστόφια ως πολιτική, ως κομματικό μηχανισμό, την οποία πολιτική φυσικά δεν καταδίκασε ούτε το ΑΚΕΛ ούτε ο νέος του υποψήφιος (κάνω λάθος; Αν ναι, λάθος μου!)

    Επείγουσα ανάγκη λοιπόν σήμερα, αμέσως μετά τις εκλογές, η οικοδόμηση από το μηδέν, ουσιαστικά, μετά την αποστασία του ΑΚΕΛ, της αντι-ιμπεριαλιστικής συνείδησης του λαού σε μαρξιστική και όχι καφενειο-αριστεροδέξια βάση: η καλλιέργεια της αντίληψης ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ο αντικαπιταλισμός και η σοσιαλιστική προοπτική ενάντια στη βαρβαρότητα εξαρτώνται άμεσα από την γνώση για τις μορφές δράσης και διάρθρωσης του μονοπωλιακού κεφαλαίου, καθώς και από την ενσυνείδητη επίγνωση για τον θανάσιμο κίνδυνο που εκπροσωπεί σε καιρούς ένταξης σε οξυμένες ιμπεριαλιστικές αντιπαραθέσεις ο αστικός εθνικισμός, ιδιαίτερα για μια πολυβασανισμένη χώρα όπως η Κύπρος.

    Πώς είναι η ΟΑΚΚΕ; Ε, έτσι θα φτιάξετε την ΟΑΑΚΕΛ. Γιατί, όπως στο ΠΑΣΟΚ έτσι και το ΑΚΕΛ, με εσωτερικές διεργασίες, -χάρη στην ήττα του, έτσι; – τάχα θα ριζοσπαστικοποιηθεί. Όπως άλλωστε και το ΠΑΣΟΚ, μια και το ΑΚΕΛ είναι το ΠΑΣΟΚ της Κύπρου.

  • Ο/Η σ.μ. λέει:

    Για να επιστρέψουμε στο θέμα αυτού του ιστοχώρου:
    Η υποδοχή του Κονδύλη είναι ένα σύνθετο θέμα (και η πιο συστηματική δουλειά επ’ αυτού, εδώ: http://www.newsociology.gr/teyxh/pdfs/39.pdf).

    Συνηθέστερες παρανοήσεις στην πρόσληψη του ΠΚ είναι οι απόπειρες εναγκαλισμού του (από την άκρα δεξια, πιο πρόσφατα από τον «εκσυγχρονισμό») και απόρριψης λόγω μη κανονιστικότητας (τι σόι επιστημονας είναι τούτος που περιγράφει απλώς; όπως πανω κατω λεει κι ένας σχολιαστής εδώ).

    Είναι ενδιαφέρον ότι η ύποδοχή δεν είναι ενιαία, ακόμα και στον ίδιο χώρο. Ετσι, τα παραπάνω κείμενα απο το «Lenin Reloaded», ιστολόγιο που φιλοδοξεί να εκφράζει το ΚΚΕ, είναι σαφώς απορριπτικά. Ενώ το Δεκέμβριο του 1998 ο Ριζοσπάστης κατέτασσε το βιβλίο του ΠΚ «Από τον 20ό στον 21ο αιώνα» στα «Βιβλία του νου και της καρδιάς», ο δε ΠΚ χαρακτηριζόταν «μαρξιστής ιστορικός και στοχαστής». Στο ίδιο φύλλο του Ριζοσπάστη (02.12.98) διαβάζουμε: «Διακεκριμένος και αναγνωρισμένος στην Ευρώπη στοχαστής, ο συγγραφέας του δίτομου έργου «Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός» Π. Κονδύλης, με τα άρθρα του σ’ αυτό το βιβλίο εξετάζει την ιστορικοπολιτική πορεία του 20ού αιώνα μέσα από τη μαρξιστική θεωρία, το κομμουνιστικό κίνημα, τη «μαζική δημοκρατία του αστικού φιλελευθερισμού», αλλά και την επίδραση του μαρξισμού «σε όλες τις μορφές του αστικού πολιτισμού». (Μπορεί βέβαια να επρόκειτο για πλαστό Ριζοσπάστη, απογόνου του Μανιαδάκη)

  • Ο/Η Lenin Reloaded λέει:

    «Αν από τα παραπάνω ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ότι ήθελες να ψηφίσουν ΑΚΕΛ(=Χριστόφια, αφού όπως παραδέχεσαι, ο τωρινός υποψήφιός του κινήθηκε ήταν στη γραμμή της “συναίνεσης”) οι ψηφοφόροι του ΑΚΕΛ, θα ήμουν περίεργος πώς το στοιχειοθετείς. Αρχικά είχες προτείνει λευκό, όμως με όσα έγραψες παραπάνω, ήταν σαν να είπες “Ρε παιδιά, για το καλό του τόπου ΑΚΕΛ με βαριά καρδιά”.»

    Α, αρχικά είχα προτείνει λευκό και μετά άλλαξα γνώμη, ε; Και πρότεινα ψήφο στο ΑΚΕΛ, ε; Για αυτό αποκαλώ τους τρεις υποψηφίους «ιμπεριαλιστική τριπλέτα» στο ΙΔΙΟ ποστ που έχεις το θράσος να επικαλείσαι. Εντάσσω το ΑΚΕΛ στον ιμπεριαλισμό επειδή το στηρίζω λοιπόν, ε;

    Καμία απορία για το επίπεδο της φιλοσοφικής σου παιδείας. Εδώ δεν καταλαβαίνεις στοιχειώδη ελληνικά.

    Αλλά την άγνοια την αναπληρώνεις με το παραπάνω με κουτοπονηριά. Γιατί παραλείπεις την κάθετη διάψευση των γελοίων και συκοφαντικών ισχυρισμών σου στο ίδιο πάλι ποστ που έχεις την αναίδεια να λινκάρεις:

    «Γιατί πρέπει να χάσει το ΑΚΕΛ; Επειδή δεν έχει κανένα απολύτως μέλλον ως έχει και επειδή όσο παραμένει με τεχνητά μέσα στην κυβερνητική ζωή παρεμποδίζει κάθε προοπτική λαϊκής αντίστασης στον καπιταλιστικό και ιμπεριαλιστικό όλεθρο που μαγειρεύεται για την Κύπρο.»

    Τα σχόλια 12.30, 12.50 και 1.29 είναι ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ. Δεν ανήκουν σε μένα.

    Προφανώς κάνατε όνομα για ειδίκευση στην λασπολογία και την αήθεια και τραβήξατε την αρμόζουσα πελατεία.

  • Ο/Η Lenin ReIoaded λέει:

    «Τα σχόλια 12.30, 12.50 και 1.29 είναι ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ. Δεν ανήκουν σε μένα.»
    Πάλι λάθος. φτου!
    Στα σχόλια 11:47 μμ, 12:14 πμ, 2:49 μμ έχει γίνει ΠΛΑΣΤΟΠΡΟΣΩΠΙΑ. ούφ, σωστό!
    Με τέτοια γραμματικά και εννοιολογικά λάθη που κάνω, θυμάμαι τον εφιάλτη που είχα λόγω εξετάσεων, πως δεν είχα πάρει το απολυτήριο από το λύκειο…

    Όσο για το δημοσίευμα της 2ας Δεκεμβρίου 1998 http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=3749961 δεν ήμουν τότε κουκουές για να τους κάνω να δουν το λάθος τους.
    Άκου μαρξιστής ο Κονδύλης που απλά μελέτησε και συνέλεξε το έργο των ιδρυτών του. Εγώ μόνον το κατάλαβα και είμαι ο γνήσιος εκφραστής του Μαρξισμού, ούτε το ΚΚΕ.

    Τέλος έχω παρανοήσει γιατί μαζεύονται πολλές μύγες γύρω μου και δεν καταλαβαίνω το γιατί. Τι είμαι και μαζεύονται όλες οι μύγες γύρω μου;
    Lenin RE I(άι) οα(δ)εδ. Ούτε καν πλαστοπροσωπία!

  • Ο/Η Γιάννης λέει:

    «Α, αρχικά είχα προτείνει λευκό και μετά άλλαξα γνώμη, ε; Και πρότεινα ψήφο στο ΑΚΕΛ, ε; Για αυτό αποκαλώ τους τρεις υποψηφίους “ιμπεριαλιστική τριπλέτα” στο ΙΔΙΟ ποστ που έχεις το θράσος να επικαλείσαι. Εντάσσω το ΑΚΕΛ στον ιμπεριαλισμό επειδή το στηρίζω λοιπόν, ε; »

    Θράσος επιδεικνύεις μόνο εσύ, που νομίζεις ότι το να αποκαλείς και τους τρεις υποψηφίους «ιμπεριαλιστική τριπλέτα» συνιστά αναίρεση της προτροπής σου να ψηφίσουν έναν από τους υποψήφιους αυτής της «ιμπεριαλιστικής τριπλέτας».
    Το ότι θες να χάσει το ΑΚΕΛ και ταυτόχρονα να ζητάς οι ψηφοφόροι να το ψηφίσουν μόνο παραφροσύνη δείχνει. Μάλλον θα πιστεύεις ότι ψηφίζοντας ένα κόμμα βοηθάς στην ήττα του.

    Όσο για τον Κονδύλη, κρίμα ρε συ που δεν είσαι ο μυστικοσύμβουλος του Ριζοσπάστη για του να δίνεις τις σωστές συμβουλές. Αν μάλιστα είχες γεννηθεί και στα 1900, θα είχες σίγουρα αλλάξει και την ιστορία του ΚΚΕ.

  • Ο/Η σ.μ. λέει:

    Για όσους μπερδεύονται από την τροπή της συζήτησης αλλά επιθυμούν να την παρακολουθήσουν, επισημαίνω ότι υπάρχουν διαφορετικοί χρήστες που εμφανίζονται ως «Lenin ReIoaded», και όχι ένας διχασμένος ή αυτοσαρκαζόμενος.

  • Ο/Η Στάθης Δ λέει:

    Ενα απόσπασμα από το «Από τον 20ο στον 21ο Αιώνα»
    Η Ευρώπη στο κατώφλι του 21ου αιώνα: μια κοσμοϊστορική και πολιτική θεώρηση

    http://feltor.wordpress.com/2012/02/11/1311232/

  • Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Μια παρουσίαση της δίτομης έκδοσης από τις ΠΕΚ:

    http://www.artcoremagazine.gr/logos-texni/bibliothiki/i-kritiki-tis-metafisikis-sti-neoteri-skepsi-tou-panagioti-kondili

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

What’s this?

You are currently reading «Κριτική της μεταφυσικής»: σύνοψη at Π.Κονδυλης (Kondylis).

meta

Αρέσει σε %d bloggers: